Użytek ekologiczny „Łąki Królewskie“

Utworzony: 21/3/2024

Powierzchnia: 29.6ha

Użytek ekologiczny

Cel ochrony: Zachowanie miejsc będących obszarem wystepowania rzadkich i chronionych gatunków zwierzat takich jak: ptaki wodno-błotne, płazy (m.in. traszka grzebieniasta Triturus cristatus, kumak nizinny Bombina bombina) oraz bóbr Castor fiber.

Użytek utworzono na obszarze rozlewiska i mokradeł w dolinie kanału Szkudelniak, jako odpowiedź na dewastację tego miejsca w kwietniu 2022 roku, kiedy to poprzez zniszczenie tamy piętrzącej wodę w dolince doprowadzono do spadku jej poziomu niemalże do zera, co skutkowało utratą lub przerwaniem lęgów przez wiele gatunków ptaków tam występujących. Obszar ten był jednym z najważniejszych pod względem przyrodniczym miejsc zarówno w gminie Pobiedziska, PK Promno jak i okolicy. Ustanowienie użytku ma na celu zabezpieczenie tego obszaru przed kolejnymi dewastacjami i innymi zagrożeniami związanymi z antropopresją oraz przywrócenie wartości przyrodniczej tegoż obszaru. Obszar Łąk Królewskich można podzielić na trzy części:

wschodnią którą stanowi mokradło oraz zarośnięta, nieużytkowana łąka
środkową będącą obszarem rozlewiska
zachodnią którą jest trzcinowisko.

Łączna powierzchnia użytku to niespełna 30ha.

Występujące tutaj zwierzęta, w szczególności ptaki, płazy oraz gady są doskonałe udokumentowane przez miłośników przyrody jak i przyrodników. Spośród ptactwa gniazdującego i przebywającego okresowo można wymienić takie gatunki jak:

- bielik
- bocian czarny
- cyranka
- czajka
- czapla biała
- czapla siwa
- czernica
- dzięciołek
- dzięcioł czarny
- dzięcioł duży
- dzięcioł średni
- gągoł
- gęgawa
- głowienka
- kokoszka
- kormoran
- krzyżówka
- kszyk
- łabędź niemy
- łyska
- mewa srebrzysta
- myszołów

- nurogęś
- perkoz dwuczuby
- perkozek
- pustułka
- płaskonos
- rokitniczka
- rożeniec
- rybitwa rzeczna
- rybołów
- rycyk
- samotnik
- sieweczka rzeczna
- strumieniówka
- śmieszka
- świerszczak
- świstun
- trzciniak
- trzciniczek
- wodnik
- zausznik
- zimorodek
- żuraw

Płazy oraz gady reprezentowane są przez aż 14 gatunków.

Płazy
- grzebiuszka ziemna
- kumak nizinny
- ropucha szara
- traszka grzebieniasta
- traszka zwyczajna
- żaba jeziorkowa
- żaba moczarowa
- żaba trawna
- żaba śmieszka

Gady
- jaszczurka zwinka
- jaszczurka żyworodna
- padalec zwyczajny
- zaskroniec zwyczajny
- żmija zygzakowata

Z fauny użytku warto także wymienić zwierzęta takie jak bóbr europejski, jelenie odbywające tutaj rykowisko, dziki, orzesznicę leszczynową będąca wizytówką PK Promno, zalotkę większą i pijawkę lekarską. Florę reprezentują m.in takie rośliny jak wawrzynek wilczełyko, starzec błotny, kokorycz pusta, zawilce żółte i gajowe, a z grzybów można wymienić np. smardze jadalne czy czarkę austriacką.

Krótka historia

Skąd w nazwie "łąki" skoro dziś obszar użytku to bardziej mokradła? Dobre pytanie na które odpowiedź nie do końca jest taka prosta.

Łąki królewskie jako mokradła w aktualnym stanie istnieją od roku 2013/2014 kiedy to poprzez przetamowanie kanału i zamulenie przepustu zaczęło się piętrzenie wody. Przed tym gdy to nastąpiło, teren dzisiejszego użytku stanowiły meliorowane łąki, jednak z tego co słyszałem w rozmowach - ponoć istnieją mapy bądź publikacje (do których niestety nie dotarłem), na których wcześniej (mowa o kilkudziesięciu latach) obszar łąk bywał zalewany i był mokradłem/rozlewiskiem.

Zdjęcia lotnicze: Google

Skąd jednak w ogóle ta nazwa, czyli "Łąki Królewskie"?

Tutaj także nie ma niestety jednoznacznej odpowiedzi na to pytanie. Obszar ten zwany jest tak od dawna, co potwierdzają mapy i przewodniki, aczkolwiek żaden z nich nie zawiera informacji o pochodzeniu nazwy. Do czasu znalezienia źródła można zatem spekulować, że na przykład łąki mogą mieć związek z wizytacjami Pobiedzisk przez króla Władysława Jagiełło.

Warto tutaj zaznaczyć jeszcze jedną, mniej znaną ciekawostkę, którą jest nazwa "Las Królewski", widniejąca na niektórych mapach, a nazwany jest tak fragment lasu przylegający do Łąk od strony południowej. Z kolei na niektórych niemieckich mapach pochodzących z ubiegłego stulecia można znaleźć nazwę "König Forst", którą oznaczony jest obszar leśny położony na wschód od wsi Nowa Górka.

Wszystko to wskazuje na to, że jest coś na rzeczy.